Kolory odgrywają ogromną rolę w naszym codziennym życiu. Wpływają na nasze emocje, percepcję i decyzje. W publikacjach drukowanych odpowiednio dobrane barwy mogą znacząco zwiększyć skuteczność przekazu, przyciągnąć uwagę odbiorcy i wzmacniać wizerunek marki. Dlatego przygotowując materiał do druku wielu projektantów korzysta z tzw. kolorów dodatkowych, czyli z palety kolorów Pantone.
Czym wyróżnia się ta paleta barw i jakie korzyści niesie z sobą jej stosowanie w druku offsetowym?
Kolory dodatkowe w druku offsetowym
W druku offsetowym najczęściej korzystamy z czterech podstawowych kolorów farby drukarskiej. Składają się na nią: C – cyjan (niebiesko-zielony), M – magenta (purpurowy) i Y – yellow (żółty). Kolorem uzupełniającym jest K – black (czarny). Kolory te mieszane są w różnych proporcjach, aby uzyskać szeroką gamę barw na wydruku. Metoda ta, choć wszechstronna i powszechnie stosowana, ma swoje wady, do których zalicza się ograniczona paleta kolorów.
W celu poszerzenia zakresu CMYK stosuje się kolory dodatkowe. Są to gotowe mieszanki konkretnych pigmentów, które nie są uzyskiwane przez kombinację czterech podstawowych barw CMYK, ale są przygotowywane osobno. W procesie druku kolor dodatkowy jest nakładany na papier już jako gotowy, przeciwnie niż w przypadku CMYK – gdzie kolor docelowy powstaje z nakładania na siebie podstawowych kolorów farby drukarskiej.
Jednym z najpopularniejszych systemów kolorów dodatkowych stosowanych w druku offsetowym jest standard kolorów firmy Pantone.
Paleta kolorów Pantone
Pantone LLC to amerykańska firma znana na całym świecie z produkcji systemów używanych m.in. w przemyśle poligraficznym. W latach 60. XX wieku opracowała i wydała swoją skalę kolorów Pantone Matching System (PMS). To znormalizowany system służący do wyboru, oceny i opisu kolorów. Można go też nazwać biblioteką barw.
Paleta kolorów Pantone opisuje ponad 2000 standardowych barw powstających poprzez zmieszanie 18 pigmentów bazowych, w tym białego i czarnego. Każdy kolor w systemie Pantone posiada unikalny, niepowtarzalny numer, składający się z trzech lub czterech cyfr. Często występuje też litera lub dwie, które określają rodzaj papieru lub materiału, na którym dany kolor wygląda najlepiej. Na przykład oznaczenie 'C’ to papier powlekany (coated), 'U’ – niepowlekany (uncoated), a 'M’ – matowy (matte).
Podstawowa paleta PMS może być rozszerzona o ponad 600 kolorów metalicznych oraz 300 kolorów pastelowych i neonowych (fluorescencyjnych), które posiadają dodatkowe oznaczenie literowe określające efekty, np. metaliczność, połysk czy fluorescencję. Co jakiś czas do palety Pantone dodawane są nowe kolory.
Pantone Matching System stał się już międzynarodowym standardem w wielu branżach, nie tylko w poligrafii, ale również w modzie, projektowaniu wnętrz czy w produkcji przemysłowej. Wszędzie tam, gdzie kolor odgrywa ważną rolę w percepcji i estetyce produktu.
Wzorniki Pantone
Jeśli chcemy przygotować projekt graficzny z wykorzystaniem kolorów dodatkowych nie możemy polegać na tym, co widzimy na monitorze komputera. Koniecznie musimy zaopatrzyć się w wydrukowany, certyfikowany wzornik kolorów. Dla poligrafii Pantone oferuje kilka wzorników, które uwzględniają m.in. różne typy podłoży. Wzorniki te dzielą się na kilka głównych kategorii.
Solid Colors – podstawowy zestaw kolorów jednolitych (zwanych również kolorami spotowymi lub solidowymi). Ponieważ kolory Pantone mogą wyglądać różnie na różnych podłożach wzorniki Solid Colors dostępne są w wersjach dla papieru powlekanego (Coated – C), niepowlekanego (Uncoated – U) i matowego (Matte – M). Pozwalają na dokładne wybranie i zamówienie konkretnego odcienia z palety Pantone.
Color Bridge – wzornik ten pozwala na bezpośrednie porównanie każdego koloru podstawowego Pantone z jego najbliższym odpowiednikiem w CMYK.
Pastels & Neons –zestaw 300 pastelowych i neonowych kolorów, które są szczególnie użyteczne w specyficznych projektach, gdzie potrzebne są delikatne lub wyjątkowo jaskrawe barwy.
Metallics –wzornik ponad 600 kolorów metalicznych (w tym złoty oraz srebrny), które nadają elegancki, luksusowy wygląd wydrukowanym materiałom.
Warto tu wspomnieć, że Pantone oferuje również wzorniki dla branży tekstylnej, czy np. dla branży tworzyw sztucznych. Biblioteka kolorów tekstylnych Fashion, Home + Interiors to ponad 2000 próbek dostępnych w formie wzorników wachlarzowych lub segregatorów. Próbki przedstawiono na podłożu papierowym lub bawełnie. Dla produktów wykonanych z tworzyw sztucznych we wzorniku Pantone Plastics dostępne jest prawie 4000 kolorów.
Kiedy warto stosować kolory Pantone?
Stosowanie kolorów Pantone w druku offsetowym ma wiele zalet. Chętnie wykorzystują to projektanci i drukarze, którzy dążą do osiągnięcia najwyższej jakości wydruku oraz spójności wizualnej.
Precyzyjne odwzorowanie kolorów
System Pantone pozwala na bardzo precyzyjne odwzorowanie wybranych kolorów, co jest szczególnie ważne w projektach wymagających ścisłego zachowania ciągłości barw, jak na przykład w identyfikacji wizualnej firm, logotypach, znakach firmowych. Wiele dużych firm ma nawet swoje księgi znaków, w których są szczegółowo opisane kolory firmowe, jako kolory dodatkowe. Dzięki zastosowaniu takich predefiniowanych, unikalnych farb mają pewność, że kolor na wydruku będzie zgodny z założeniami projektu i będzie zawsze wyglądał tak samo bez względu na ilość nakładów czy odstępy czasowe między nimi. Świetnie sprawdza się to w przypadku potrzeby dodruków lub przy zlecaniu druku różnym drukarniom.
Kolory niemożliwe do uzyskania w CMYK
Niektóre intensywne i głębokie odcienie są trudne lub niemożliwe do uzyskania przy użyciu standardowego procesu CMYK. Kolory Pantone, mając indywidualnie przygotowane formuły dla każdego odcienia, umożliwiają uzyskanie szerszej gamy kolorów, które są poza zasięgiem tradycyjnych metod drukarskich. Skala Pantone w druku offsetowym daje również możliwość wykorzystania nietypowych kolorów, np. barw metalicznych, m.in. złotej i srebrnej czy fluorescencyjnych. Można w ten sposób dodatkowo uszlachetnić wydruk i wyróżnić go na tle konkurencji.
Spójna kolorystyka
Jednym z wyzwań w poligrafii jest zachowanie spójności kolorów na różnych typach materiałów. Pantone zapewnia spójny wygląd koloru na różnych podłożach. To duża zaleta przy produkcji materiałów reklamowych i opakowaniowych, które często łączą różne media, takie jak papier, plastik czy tkaniny.
Wzrost wartości marki
Użycie kolorów Pantone w materiałach reklamowych może zwiększyć rozpoznawalność i wartość marki. Spójny i charakterystyczny kolor, który jest trudny do dokładnego skopiowania przez konkurencję, może stać się ważnym elementem wizualnym marki. Wiele firm traktuje wybrany odcień Pantone jako integralną część swojej tożsamości korporacyjnej.
Czy w każdym projekcie warto stosować kolory Pantone?
Chociaż kolory Pantone oferują wiele zalet istnieją sytuacje, w których ich zastosowanie może być niewłaściwe lub nieopłacalne. Poniżej znajdują się przypadki, w których warto rozważyć alternatywne metody druku.
Drukowanie małych nakładów
Drukowanie w małych nakładach za pomocą kolorów Pantone może być nieopłacalne ze względu na koszty związane z przygotowaniem farb i kalibracją maszyn. W takich przypadkach bardziej ekonomiczne może być użycie standardowego druku CMYK, który nie wymaga specjalnych farb ani dodatkowych kroków przygotowawczych.
Optymalizacja kosztów
Drukowanie z użyciem dodatkowych kolorów Pantone jest zazwyczaj droższe niż sam standardowy druk CMYK. Jeśli budżet projektu jest ograniczony warto dokładnie rozważyć, czy korzyści wynikające z użycia Pantone uzasadniają dodatkowe koszty. W wielu przypadkach, zwłaszcza w drukowaniu dużych ilości materiałów reklamowych lub marketingowych, CMYK może być bardziej ekonomicznym wyborem. Warto rozważyć też użycie kolorów Pantone wyłącznie dla kluczowych elementów projektu, takich jak logo czy specyficzne akcenty, a pozostałe elementy drukować w CMYK.
Innym rozwiązaniem jest drukowanie wyłącznie kolorami Pantone, bez użycia standardowego CMYK. W przypadku książek, ulotek, lub innych materiałów, w których ma być zastosowany tylko jeden lub dwa kolory, optymalnym rozwiązaniem redukującym koszty druku jest druk jedną lub dwoma farbami Pantone.
Projekty z wieloma zdjęciami i gradientami
Kolory Pantone najlepiej sprawdzają się w projektach, które wymagają jednolitych, płaskich kolorów (tzw. apli). W przypadku materiałów zawierających wiele zdjęć, gradientów lub skomplikowanych ilustracji, proces CMYK może być bardziej odpowiedni, ponieważ lepiej radzi sobie z reprodukcją pełnokolorowych obrazów i subtelnych przejść tonalnych.
Brak potrzeby precyzyjnego odwzorowania kolorów
W projektach, gdzie precyzyjne odwzorowanie kolorów nie jest tak istotne, np. w prostych ulotkach, broszurach lub plakatach, zastosowanie Pantone może być zbędne. Druk CMYK oferuje wystarczającą jakość dla większości standardowych projektów i pozwala na redukcję kosztów.
Przy każdym projekcie warto dokładnie ocenić nasze potrzeby, budżet oraz techniczne wymagania, aby wybrać najbardziej odpowiednią metodę druku. Warto też poradzić się eksperta. W warszawskiej drukarni offsetowej Efekt pracują specjaliści, którzy odpowiedzą na Twoje pytania dotyczące druku kolorami Pantone, doradzą w doborze najlepszych rozwiązań oraz zapewnią wsparcie na każdym etapie realizacji. Skontaktuj się z nami, aby skorzystać z naszego doświadczenia i wiedzy w dziedzinie druku offsetowego, a my pomożemy Ci osiągnąć najlepsze rezultaty dla Twojego projektu.
Kolor roku 2024 według Pantone
Na koniec ciekawostka…
Od 2000 roku eksperci z Instytutu Pantone wybierają „Kolor Roku” – barwę, która najlepiej oddaje ducha czasu. Analizują w tym celu tendencje w kulturze, sztuce, modzie i designie, a także nastroje społeczne i ekonomiczne. Wybrany odcień staje się najmodniejszym i najbardziej rozpoznawalnym kolorem na kolejne 12 miesięcy. Sięgają po niego podążający za trendami projektanci, nie tylko w poligrafii, ale także w modzie, przemyśle czy branży wystroju wnętrz.
W ostatnich latach Pantone wybrało następujące kolory:
2020: Classic Blue – kolor ten symbolizował spokój, poczucie więzi i stabilizacji, miał zachęcać do głębszej refleksji, poszerzenia perspektywy i otwarcia się na nowe punkty widzenia.
2021: Ultimate Gray i Illuminating – połączenie szarości i jasnego żółtego, dwóch teoretycznie różnych od siebie barw, miało symbolizować jedność, stabilność i nadzieję po pandemii Covid-19.
2022: Very Peri – stworzony specjalnie na tę okazję nowy kolor to „dynamiczny błękit z ożywiającym fioletowo-czerwonym odcieniem”, który miał łączyć wolność, kreatywność, wrażliwość i bezpieczeństwo z pasją, żywiołowością i miłością.
2023: Viva Magenta – żywy i odważny kolor z rodziny czerwieni, miał przełamywać bariery swoją żywiołową i pulsującą barwą, symbolizować siłę i optymizm.
Kolor roku 2024 to Peach Fuzz, czyli PANTONE 13-1023 – ciepły, subtelny i aksamitny odcień brzoskwiniowy. Kolor ten odzwierciedla naszą potrzebę troski o siebie nawzajem oraz o nasze otoczenie. Ma symbolizować komfort, spokój oraz przynosić odrobinę radosnego ukojenia i harmonii. Być jak promień słońca w chłodny dzień, który dostarcza nadziei i pozytywnej energii…